{"id":15373,"date":"2021-12-15T00:00:00","date_gmt":"2021-12-15T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/perspectives\/the-future-is-fusion-7\/"},"modified":"2026-05-01T11:01:47","modified_gmt":"2026-05-01T11:01:47","slug":"the-future-is-fusion-7","status":"publish","type":"perspectives","link":"https:\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/tr\/perspectives\/the-future-is-fusion-7\/","title":{"rendered":"Gelecek f\u00fczyonda"},"content":{"rendered":"<h4>Commonwealth Fusion Systems\u2019\u0131n kurucusu ve CEO\u2019su ile \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an f\u00fczyon teknolojisi program\u0131 \u00fczerine bir soru-cevap oturumu.<\/h4>\n<p>Commonwealth Fusion Systems (<a href=\"https:\/\/cfs.energy\/\">CFS<\/a>), bilimin en ileri noktas\u0131nda faaliyet g\u00f6steren ve enerji sekt\u00f6r\u00fcndeki d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren en heyecan verici \u015firketlerden biridir. <a href=\"https:\/\/mit.edu\">MIT<\/a><u>\u2019nin<\/u> <a href=\"https:\/\/www.psfc.mit.edu\/\">Plazma Bilimi ve F\u00fczyon Merkezi<\/a>\u2019nde kuruldu\u011fu 2018 y\u0131l\u0131ndan beri Y\u00fcksek S\u0131cakl\u0131kl\u0131 S\u00fcper \u0130letken (High-Temperature Superconducting, <a href=\"https:\/\/cfs.energy\/technology#hts-magnets-enabling-technology\">HTS<\/a>) m\u0131knat\u0131slar geli\u015ftiren CFS, d\u00fcnyan\u0131n ilk net enerji kazanc\u0131 sa\u011flayan f\u00fczyon sistemini in\u015fa ediyor. Oyunun kurallar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiren bu teknoloji; d\u00fcnyaya s\u0131n\u0131rs\u0131z, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve temiz g\u00fc\u00e7 sa\u011flama potansiyeline sahip.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"\/\/www.youtube.com\/embed\/yeSvUmD51Ig\" width=\"560\" height=\"314\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\" data-mce-fragment=\"1\"><\/iframe><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/jimco.com\/en\/funds\/technology\/\">JIMCO Teknoloji Fonu<\/a> Aral\u0131k 2021\u2019de, f\u00fczyon enerjisinin ticarile\u015ftirilmesini h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in CFS\u2019nin 1,8 milyar ABD dolar\u0131 tutar\u0131ndaki Seri B fon turuna <a href=\"https:\/\/jimco.com\/en\/news\/jimco-technology-fund-announces-major-participation-in-us-1-8-billion-series-b-funding-round-for-commonwealth-fusion-systems\/\">kat\u0131ld\u0131<\/a>. Bu yat\u0131r\u0131m, <a href=\"https:\/\/jimco.com\">JIMCO<\/a>\u2019nun k\u00fcresel ekonomiyi y\u00f6nlendiren temel end\u00fcstrilerin gelece\u011fini olumlu \u015fekillendirecek \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an yenilik\u00e7i teknolojiler i\u00e7in sundu\u011fu deste\u011fin devam\u0131 niteli\u011finde.<\/p>\n<p>CFS\u2019nin teknolojisini ke\u015ffetmek, ger\u00e7ek anlamda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir enerji vizyonunu ele almak ve geli\u015fmi\u015f teknoloji yenilik\u00e7ilerinden ve oyunu ba\u015ftan kuranlardan olu\u015fan, h\u0131zla b\u00fcy\u00fcyen JIMCO portf\u00f6y\u00fcne CFS\u2019nin nas\u0131l uyum sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 konu\u015fmak i\u00e7in CFS \u0130cra Kurulu Ba\u015fkan\u0131 ve Kurucu Orta\u011f\u0131 <a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/mumgaard\/\">Bob Mumgaard<\/a> ve <a href=\"https:\/\/alj.com\">Abdul Latif Jameel<\/a> Ba\u015fkan Vekili ve Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 <a href=\"https:\/\/jimco.com\/en\/who-we-are\/our-people\/fady-jameel\/\">Fady Jameel<\/a> ile bir r\u00f6portaj ger\u00e7ekle\u015ftirdik.<\/p>\n<h2>CFS\u2019nin ge\u00e7mi\u015finden ve misyonundan bahsedebilir misiniz?<\/h2>\n<p><strong>BM: <\/strong>CFS, MIT Plazma Bilimi ve F\u00fczyon Merkezi\u2019nden (Plasma Science and Fusion Center, <a href=\"https:\/\/www.psfc.mit.edu\/\">PSFC<\/a>) gelen insanlara ve fikirlere dayan\u0131yor. PSFC, onlarca y\u0131ld\u0131r f\u00fczyon enerjisi \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu; bu teknolojinin laboratuvardan \u00e7\u0131k\u0131p ticarile\u015febilecek bir at\u0131l\u0131m yapaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliyorduk. Burada as\u0131l soru, bunun nas\u0131l olaca\u011f\u0131 ve s\u00fcreci h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in neler yapabilece\u011fimizle ilgiliydi. 2016 y\u0131l\u0131nda, hala \u00e7ok yak\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz MIT\u2019de geli\u015ftirdi\u011fimiz ileri d\u00fczey m\u0131knat\u0131s teknolojisine dayal\u0131 bir plan olu\u015fturmaya ba\u015flad\u0131k. 2018 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla CFS ayr\u0131 bir \u015firket olarak kuruldu ve ilk finansman\u0131n\u0131 ald\u0131. Bir sonraki ad\u0131m, haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z teknik plan\u0131 uygulamakt\u0131.<\/p>\n<h2>F\u00fczyon enerji sistemlerinin ard\u0131ndaki bilimi basit bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klayabilir misiniz?<\/h2>\n<p>F\u00fczyon, fizyon i\u015fleminin (genellikle \u201cn\u00fckleer fizyon\u201d olarak bilinir, g\u00fcnl\u00fck hayatta n\u00fckleer g\u00fc\u00e7 olarak bildi\u011fimiz \u015feydir) tersidir. N\u00fckleer fizyon atomu <em>b\u00f6lerken<\/em>, f\u00fczyon en hafif atomlar\u0131 (\u00f6rne\u011fin hidrojen) al\u0131r ve bunlar\u0131 birle\u015ftirir veya <em>f\u00fczyon yapar<\/em>.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"\/\/www.youtube.com\/embed\/piWcj-fbsf0\" width=\"560\" height=\"314\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\" data-mce-fragment=\"1\"><span data-mce-type=\"bookmark\" style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" class=\"mce_SELRES_start\">\ufeff<\/span><\/iframe><\/p>\n<p>F\u00fczyon, evrenin temel reaksiyondur. G\u00fcne\u015f dahil t\u00fcm y\u0131ld\u0131zlar bu \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u0130\u00e7imizdeki atomlar\u0131 olu\u015fturan reaksiyon da budur.<\/p>\n<p>Bu reaksiyonun D\u00fcnya\u2019da bir makinede meydana gelmesi i\u00e7in, y\u0131ld\u0131zlar\u0131n i\u00e7indeki ko\u015fullar\u0131n ayn\u0131s\u0131n\u0131 makinenin i\u00e7inde de sa\u011flamam\u0131z gerekir. Bu ko\u015fullar, 100 milyon santigrat derece gibi \u00e7ok ama \u00e7ok y\u00fcksek bir s\u0131cakl\u0131kta sa\u011flan\u0131r; b\u00f6ylece f\u00fczyon \u00fcreten malzeme olan plazma D\u00fcnya\u2019da de\u011fil, uzayda gibi davran\u0131r. Bunun i\u00e7in geli\u015ftirilen teknolojilerin \u00e7o\u011funda plazmay\u0131 izole etmek i\u00e7in manyetik bir alan kullan\u0131l\u0131r. Plazma inan\u0131lmaz derecede y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klara \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r, sonu\u00e7ta reaksiyon olu\u015fmaya ba\u015flar ve enerji \u00fcretir.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"\/\/www.youtube.com\/embed\/WdoI1X5m96s\" width=\"560\" height=\"314\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\" data-mce-fragment=\"1\"><\/iframe><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14px;\">\u00a9 Massachusetts Institute of Technology (MIT) ve MIT Plazma Bilimi ve F\u00fczyon Merkezi\u2019nin izniyle.<\/span><\/p>\n<p>Bu i\u015flemin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesindeki iki kritik unsurdan biri m\u0131knat\u0131slar, \u00f6tekisi ise makinenin boyutu ve \u015feklidir. Temel olarak, m\u0131knat\u0131slar ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc olursa yal\u0131t\u0131m o kadar iyi olur. Makine fakt\u00f6r\u00fcnde; farkl\u0131 \u015fekiller, plazman\u0131n izole edilmesinde farkl\u0131 \u00f6zellikler sergiler. CFS de dahil olmak \u00fczere \u00e7o\u011fu f\u00fczyon enerji sisteminde kullan\u0131lan makine tipi, tokamak olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r: Basit\u00e7e ifade etmek gerekirse bu, f\u00fczyon plazmas\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rma ama\u00e7l\u0131 bir \u201cmanyetik \u015fi\u015fe\u201ddir.<\/p>\n<div id=\"attachment_95160\" style=\"width: 870px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-95160\" class=\" wp-image-95160\" src=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/JET-fusion-experiments.jpg\" alt=\"\" width=\"860\" height=\"669\" \/><p id=\"caption-attachment-95160\" class=\"wp-caption-text\">JET f\u00fczyon deneylerinin i\u00e7 k\u0131sm\u0131, sa\u011f tarafta bir f\u00fczyon plazmas\u0131 g\u00f6sterilmekte. Foto\u011fraf Sahibi: \u00a9 EUROfusion<\/p><\/div>\n<h2>Peki, f\u00fczyon enerjisini \u201c\u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an bir teknoloji\u201d yapan \u015fey nedir?<\/h2>\n<p><strong>BM: <\/strong>F\u00fczyon s\u00fcreci muazzam miktarda enerji a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131r, yanan fosil yak\u0131tlara g\u00f6re reaksiyon ba\u015f\u0131na 200 milyon kat daha fazla enerji elde edilir.<\/p>\n<div id=\"attachment_95174\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-95174\" class=\"size-medium wp-image-95174\" src=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/Tokamak-components-300x220.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"220\" \/><p id=\"caption-attachment-95174\" class=\"wp-caption-text\">Temel tokamak bile\u015fenleri; toroidal alan bobinlerini (mavi), merkezi solenoidi (ye\u015fil) ve poloidal alan bobinlerini (gri) i\u00e7erir. Torusun etraf\u0131ndaki toplam manyetik alan (siyah), y\u00fckl\u00fc plazma partik\u00fcllerinin hareket yolunu s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131r.<br \/><br \/>\u0130ll\u00fcstrasyon \u00a9 EUROfusion \/ ABD Enerji Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n izniyle.<\/p><\/div>\n<p>Bunun \u00e7ok say\u0131da dolayl\u0131 etkisi vard\u0131r. Birincisi, yak\u0131t\u0131n temelde \u00fccretsiz olmas\u0131d\u0131r. Yak\u0131t\u0131n elde edilmesi i\u00e7in gereken bir kaynak yoktur. Yak\u0131t her yerde, evrensel olarak eri\u015filebilir durumdad\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece enerji ve g\u00fc\u00e7 konusundaki d\u00fc\u015f\u00fcnme \u015feklimizde temel bir de\u011fi\u015fiklik yaratarak enerjiyi kaynaklardan ba\u011f\u0131ms\u0131z hale getirmi\u015f olur. Yerden bir \u015fey \u00e7\u0131karm\u0131yor, r\u00fczgar\u0131n esmesini veya g\u00fcne\u015fin do\u011fmas\u0131n\u0131 beklemiyorsunuz. Sadece bir makine in\u015fa ediyorsunuz.<\/p>\n<p>Bir ba\u015fka konu da; n\u00fckleer enerjinin (fizyon enerjisinin) tersi bir i\u015fleyi\u015fe sahip oldu\u011fu i\u00e7in olumsuz etkileri olmamas\u0131d\u0131r. Atomik zincir reaksiyonu veya erime sorunlar\u0131 yok. Silah \u00fcretmede kullan\u0131labilece\u011fi i\u00e7in takip etmenizi gerektiren materyaller yok. \u0130mha edilmesi gereken uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc n\u00fckleer at\u0131klar da yok. Bu anlamda f\u00fczyon \u00e7ok daha temiz, daha basit bir s\u00fcre\u00e7tir.<\/p>\n<h2>\u00a0Bu teknolojiyi ilerletmenin bir yolu olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz \u00f6zel bir teknolojik geli\u015fme var m\u0131yd\u0131?<\/h2>\n<p><strong>BM: <\/strong>Evet, vard\u0131. Tokamak, f\u00fczyona y\u00f6nelik en anla\u015f\u0131l\u0131r yakla\u015f\u0131md\u0131r. F\u00fczyonun ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi plazmay\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rma konusunda kan\u0131tlanm\u0131\u015f bir teknolojidir ve yakla\u015f\u0131k 1.000 kat daha y\u00fcksek performans g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>Ancak b\u00fcy\u00fck bir dezavantaj\u0131 vard\u0131r: Mevcut tokamak teknolojisinin bir enerji santrali i\u00e7in gerekli olan f\u00fczyon reaksiyonundan net enerji elde etmesini sa\u011flayacak manyetik alan\u0131 olu\u015fturabilmesi i\u00e7in tesislerin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck olmas\u0131 gerekir. \u00d6rne\u011fin; uluslararas\u0131 bir i\u015f birli\u011fi ile Fransa\u2019n\u0131n g\u00fcneyinde in\u015fa edilen ITER ad\u0131ndaki tesis, muazzam derecede b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Tek ba\u015f\u0131na tokamak makinesinin platformu 1 km uzunlu\u011funda ve 400 m geni\u015fli\u011findedir ve 60 futbol sahas\u0131na e\u015f de\u011ferdir.<\/p>\n<div id=\"attachment_95153\" style=\"width: 841px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-95153\" class=\" wp-image-95153\" src=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/ITER-site-France.jpg\" alt=\"\" width=\"831\" height=\"507\" \/><p id=\"caption-attachment-95153\" class=\"wp-caption-text\">Fransa\u2019daki ITER merkezi. Uluslararas\u0131 ortakl\u0131kla yap\u0131lan f\u00fczyon deneyinin ilk kez 1985 y\u0131l\u0131nda ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden bu yana binlerce m\u00fchendis ve bilim insan\u0131 ITER\u2019in tasar\u0131m\u0131na katk\u0131da bulundu. ITER \u00dcyeleri olan \u00c7in, Avrupa Birli\u011fi, Hindistan, Japonya, Kore, Rusya ve Amerika Birle\u015fik Devletleri; deneysel ITER cihaz\u0131n\u0131 in\u015fa edip \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak ve birlikte, f\u00fczyon teknolojisini bir demonstrasyon f\u00fczyon reakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn tasarlanabilece\u011fi d\u00fczeye getirmek i\u00e7in 35 y\u0131ld\u0131r i\u015f birli\u011fi yap\u0131yor. Foto\u011fraf Sahibi: \u00a9 ITER\/EUROFusion izniyle<\/p><\/div>\n<p>\u00d6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde daha y\u00fcksek bir manyetik alana sahip daha g\u00fc\u00e7l\u00fc m\u0131knat\u0131slar \u00fcretebilece\u011fimize, tokamak boyutunu b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltabilece\u011fimize ve daha k\u00fc\u00e7\u00fck ve daha ucuz bir makineyle f\u00fczyondan net enerji elde edebilece\u011fimize inand\u0131k.<\/p>\n<p>Bu nedenle, mevcut f\u00fczyon m\u0131knat\u0131slar\u0131na g\u00f6re manyetik alanlar\u0131 \u00e7ok daha k\u00fc\u00e7\u00fck olan ve oyunun kurallar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiren yeni m\u0131knat\u0131slar geli\u015ftirmek i\u00e7in yeni mevcut y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131kl\u0131 s\u00fcper iletkenleri (High-Temperature Superconductor, HTS) kulland\u0131k.<\/p>\n<p>Bunun sonucunda, bu HTS m\u0131knat\u0131slar\u0131n\u0131 do\u011fru konfig\u00fcrasyonlarda geli\u015ftirerek f\u00fczyon sistemleri i\u00e7in ITER\u2019den yakla\u015f\u0131k 40 kat daha k\u00fc\u00e7\u00fck, oyunun kurallar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiren tokamaklar yapabilir hale geldik.<\/p>\n<h2>Bu HTS m\u0131knat\u0131slar\u0131 ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc?<\/h2>\n<p><strong>BM: <\/strong>Kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u0131knat\u0131slar 20 Tesla<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> (20 T) g\u00fcc\u00fcnde; Tesla, bu da manyetizmay\u0131 \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in kullan\u0131lan birim. T\u00fcr\u00fcn\u00fcn en g\u00fc\u00e7l\u00fc f\u00fczyon m\u0131knat\u0131s\u0131 bu. K\u0131yaslama a\u00e7\u0131s\u0131ndan: 15 T g\u00fcc\u00fcndeki bir m\u0131knat\u0131s 31 adet Eyfel Kulesi\u2019ni, 19 T g\u00fcc\u00fcndeki bir m\u0131knat\u0131s 403 adet Boeing 747s u\u00e7a\u011f\u0131n\u0131 ve 20 T g\u00fcc\u00fcndeki bu m\u0131knat\u0131s\u0131m\u0131z ise bir sava\u015f gemisini havaya kald\u0131rabilir.<\/p>\n<h2>Bu HTS m\u0131knat\u0131slar MIT\u2019de mi geli\u015ftirildi?<\/h2>\n<p><strong>BM:<\/strong> Ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00e7ok az say\u0131da HTS m\u0131knat\u0131s\u0131 vard\u0131. Malzemenin bir k\u0131sm\u0131 etraftayd\u0131 ve insanlar bundan daha k\u00fc\u00e7\u00fck m\u0131knat\u0131slar elde etmi\u015fti; ancak bir f\u00fczyon makinesi i\u00e7in ihtiya\u00e7 duyulana yak\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fckte bir m\u0131knat\u0131s hi\u00e7bir yerde yoktu.<\/p>\n<p>CFS\u2019nin ba\u015flang\u0131c\u0131nda \u015firket olarak hedefimiz, bu m\u0131knat\u0131s teknolojisini m\u00fcmk\u00fcn olan en k\u0131sa s\u00fcrede nas\u0131l geli\u015ftirebilece\u011fimize odaklanmakt\u0131. MIT ile i\u015f birli\u011fi i\u00e7inde, \u015firketimizin ilk \u00fc\u00e7 y\u0131lda ula\u015fmak istedi\u011fi hedef buydu. \u0130nsanlar bunun en az 10 y\u0131l s\u00fcrece\u011fini s\u00f6yledi. Bunu \u00fc\u00e7 y\u0131lda yapabilece\u011fimizden emindik ve bunu yapt\u0131k.<\/p>\n<div id=\"attachment_95167\" style=\"width: 2256px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-95167\" class=\"size-full wp-image-95167\" src=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/JIMCO-visit-to-CFS.jpg\" alt=\"\" width=\"2246\" height=\"848\" \/><p id=\"caption-attachment-95167\" class=\"wp-caption-text\">CFS\u2019nin CEO\u2019su Bob Mumgaard; Abdul Latif Jameel Ba\u015fkan Vekili ve Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Fady Jameel ve MIT PSFC\u2019den Denis G Whyte ile birlikte Commonwealth Fusion Systems at\u00f6lyesine rehberlik ediyor; sol altta tek bir HTS m\u0131knat\u0131s\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p><\/div>\n<h2>Fady. Abdul Latif Jameel, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir enerji teknolojilerine yat\u0131r\u0131m yapma konusunda k\u00f6kl\u00fc bir ge\u00e7mi\u015fe sahip. Commonwealth Fusion Systems\u2019da \u00f6zellikle dikkatinizi \u00e7eken ne oldu?<\/h2>\n<p><strong>FJ:<\/strong> \u00d6ncelikle MIT ile olan ili\u015fkimiz sayesinde CFS dikkatimizi \u00e7ekti. MIT, yak\u0131n ili\u015fkiler y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ve i\u015fimize \u00e7ok uygun bir kurum, dolay\u0131s\u0131yla s\u00f6ylediklerini \u00e7ok ciddiye al\u0131yoruz. Hem i\u015f faaliyetlerimiz hem de hay\u0131rseverlik faaliyetlerimiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a ba\u015far\u0131l\u0131 bir ili\u015fkimiz var.<\/p>\n<p>CFS\u2019yi duydu\u011fumuzda, hem g\u00fcne\u015f hem de r\u00fczgar ve son olarak ye\u015fil hidrojenin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yenilenebilir enerji teknolojileriyle ilgili halihaz\u0131rda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z oldu\u011fu i\u00e7in bu teknolojiyle de hemen ilgilendik. CFS, devrim niteli\u011findeki teknolojisi sayesinde k\u00fcresel karbondan ar\u0131nd\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde olanak sa\u011flamaya yard\u0131mc\u0131 olabilecek bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme \u00f6nc\u00fcl\u00fck ediyor ve biz de bu s\u00fcrece dahil olup yard\u0131mc\u0131 olmak ve s\u00fcreci h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in deste\u011fimizi sa\u011flamak istiyorduk.<\/p>\n<p>Glasgow\u2019da d\u00fczenlenen COP26\u2019da <a href=\"https:\/\/alj.com\/en\/our-people\/mohammed-abdul-latif-jameel\/\">Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131m\u0131z<\/a> ile birlikteydim, f\u00fczyon enerjisine olan ilginin ne kadar y\u00fcksek oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck. G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki mevcut teknolojilerin yapabileceklerini \u00e7ok daha erken bir tarihte ba\u015farabilme \u015fans\u0131 olan bu teknoloji, bu y\u00f6n\u00fcyle \u00e7ok heyecan yarat\u0131yor.<\/p>\n<div id=\"attachment_94705\" style=\"width: 2570px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-94705\" class=\"size-full wp-image-94705\" src=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/11\/Commonwealth-Fusion-Systems_111821_18.jpg\" alt=\"Fady Jameel &amp; Bob Mumgaard, CFS\" width=\"2560\" height=\"1601\" \/><p id=\"caption-attachment-94705\" class=\"wp-caption-text\">Abdul Latif Jameel Ba\u015fkan Vekili ve Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Fady Jameel (solda) Commonwealth Fusion Systems Kurucusu ve \u0130cra Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Bob Mumgaard (sa\u011fda) ile birlikte Cambridge, MA, ABD\u2019deki yat\u0131r\u0131m imza t\u00f6reninde.<\/p><\/div>\n<h2>\u00a0\u00d6zel sermayenin, bunun gibi \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an teknolojilerin geli\u015fimini h\u0131zland\u0131rma ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir gelecek yaratma konusunda f\u0131rsatlar sunaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz?<\/h2>\n<p><strong>FJ:<\/strong> Evet. San\u0131r\u0131m hem \u00f6zel sermayenin hem de aile i\u015fletmelerinin sab\u0131rl\u0131 olmak gibi bir avantaj\u0131 var. \u00dc\u00e7 ila be\u015f y\u0131l i\u00e7inde hemen getiri elde etmek isteyen \u00e7ok say\u0131da hissedarlar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in uzun vadede yat\u0131r\u0131m yapmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olabiliyor. Bu nedenle, i\u015f s\u00fcreklili\u011finin bir par\u00e7as\u0131 ve gelecek nesillere kar\u015f\u0131 bir sorumluluk olarak bu t\u00fcr \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7\u0131c\u0131 gelecek teknolojilerine yat\u0131r\u0131m yapma konusunda benzersiz bir f\u0131rsat olan bu tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k <em>sorumlulu\u011fa<\/em> sahip olduklar\u0131na inan\u0131yorum.<\/p>\n<h2>D\u00fcnya genelinde \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan ba\u015fka f\u00fczyon enerjisi projeleri de bulunuyor. CFS teknolojisini farkl\u0131 k\u0131lan nedir? M\u0131knat\u0131slarla ilgili mi?<\/h2>\n<p><strong>BM:<\/strong> Amac\u0131m\u0131z, kan\u0131tlanm\u0131\u015f bilimi kullanarak ve bu teknolojinin ticarile\u015fmesini sa\u011flayacak yeni teknolojiler geli\u015ftirerek f\u00fczyon teknolojisini m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde ileriye ta\u015f\u0131makt\u0131r.<\/p>\n<p>Bu nedenle, en y\u00fcksek performans\u0131 sunan ve en iyi anla\u015f\u0131lan kayna\u015ft\u0131rma yakla\u015f\u0131m\u0131 olan tokamak y\u00f6ntemini kullan\u0131yoruz. Daha sonra, eksik olan \u015feyi, yani do\u011fru \u00f6l\u00e7ekte in\u015fa etme yetene\u011fini ekliyoruz: Bunu HTS m\u0131knat\u0131slar\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftiriyoruz. Tokamaklara HTS m\u0131knat\u0131s teknolojisi ekleyerek f\u00fczyon enerjisini m\u00fcmk\u00fcn olan en h\u0131zl\u0131 zamanda ticarile\u015ftirebiliriz.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-95146\" src=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/HTS-Magnet-Tech.png\" alt=\"\" width=\"863\" height=\"482\" \/><\/p>\n<p>CFS\u2019yi e\u015fsiz k\u0131lan tek \u015fey, m\u0131knat\u0131s teknolojimiz de\u011fildir. \u00c7ok i\u015f birlik\u00e7i bir grubuz. Farkl\u0131 laboratuvarlar ve kurumlar aras\u0131nda i\u015f birli\u011fi i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Ara\u015ft\u0131rmam\u0131z\u0131 yay\u0131ml\u0131yor, hakem incelemesi al\u0131yor, sorular soruyoruz. S\u00fcrekli olarak \u015fu soruyu soruyoruz: \u201cBunu nas\u0131l daha iyi hale getirebiliriz?\u201d Ele\u015ftirileri fazlas\u0131yla te\u015fvik ediyoruz, hatta bu konuda benzersiz bir yakla\u015f\u0131m sergiledi\u011fimizi s\u00f6yleyebilirim. Bunu yap\u0131yoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc bu yakla\u015f\u0131m\u0131n sekt\u00f6r i\u00e7inde tekrar tekrar kan\u0131tlanmas\u0131 sayesinde ilerlemesinin h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131 neticesinde, d\u00fcnyaya daha h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde ula\u015ft\u0131r\u0131labilece\u011fini biliyoruz. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi nedeniyle zaman\u0131n s\u00fcrekli darald\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7le m\u00fccadele ediyoruz, bu nedenle m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca h\u0131zl\u0131 hareket etmek istiyoruz.<\/p>\n<h2>Ticarile\u015ftirildikten sonra bu teknoloji, g\u00fcne\u015f enerjisinin ve r\u00fczgar enerjisinin yerini mi alacak yoksa onlar\u0131 tamamlayacak m\u0131?<\/h2>\n<p><strong>BM:<\/strong> Bu, \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde tamamlay\u0131c\u0131 olacak. Enerji pazar\u0131, insan tarihindeki en b\u00fcy\u00fck pazar; ancak enerjiyi \u00fcretme \u015feklimizi tamamen de\u011fi\u015ftirmeliyiz. G\u00f6z korkutucu bir g\u00f6rev olsa da enerji ge\u00e7i\u015finin gerektirdi\u011fi \u015fey bu.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn sahip oldu\u011fumuz teknolojileri, yani r\u00fczgar ve g\u00fcne\u015f enerjisini elimizden geldi\u011fince h\u0131zl\u0131 ve etkin bir \u015fekilde kullanmal\u0131y\u0131z. Bu teknolojiler kusursuz olmasa da havaya daha fazla karbon salmaktan daha iyi alternatiflerdir. Enerji sorununu \u00e7\u00f6zmezseniz iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini \u00e7\u00f6zemezsiniz.<\/p>\n<p>F\u00fczyon; s\u0131f\u0131r karbon sal\u0131n\u0131m\u0131, kaynak ekstrasyonu olmamas\u0131, y\u00fcksek d\u00fczey n\u00fckleer at\u0131k olmamas\u0131 ve olduk\u00e7a fazla enerji yo\u011funlu\u011fu \u00f6zelliklerine sahip bir ba\u015fka tamamlay\u0131c\u0131 araca sahip olmam\u0131z\u0131 sa\u011flar: Yani, k\u00fc\u00e7\u00fck bir tesiste \u00e7ok fazla g\u00fc\u00e7 \u00fcretebiliriz. Bu, enerji \u00fcretim y\u00f6ntemleri aras\u0131na eklenebilecek olduk\u00e7a benzersiz bir alternatiftir.<\/p>\n<h2>Bob, 2030\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131nda f\u00fczyon enerjisini ticarile\u015ftirmeye haz\u0131r olmaktan bahsediyorsunuz. Bunu ba\u015farmaya y\u00f6nelik olarak ataca\u011f\u0131n\u0131z ad\u0131mlar neler?<\/h2>\n<p><strong>BM: <\/strong>\u0130lk d\u00f6n\u00fcm noktam\u0131z HTS m\u0131knat\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturmak ve m\u0131knat\u0131s\u0131n i\u015fe yarayabilece\u011fini g\u00f6stermekti. Bunu 2021\u2019in Eyl\u00fcl ay\u0131nda ba\u015fard\u0131k. Bir sonraki d\u00f6n\u00fcm noktam\u0131z ise <a href=\"https:\/\/cfs.energy\/technology#sparc-fusion-energy-demonstration\">SPARC<\/a>\u2019\u0131 in\u015fa etmek ve i\u015fletmek olacak. SPARC, HTS m\u0131knat\u0131s teknolojisini kullanan, ticari nitelikte bir net enerji f\u00fczyonudur. Bu, \u015fimdiye kadar in\u015fa edilmi\u015f olan ilk net enerji kazanc\u0131 sa\u011flayan tokamak olacak: Yani, plazmay\u0131 \u0131s\u0131tmak i\u00e7in harcanandan \u00e7ok daha fazla enerji ortaya \u00e7\u0131karacak. SPARC, t\u00fcketti\u011finden 10 kat daha fazla g\u00fc\u00e7 \u00fcretmek i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r; bu da ticari bir sistem i\u00e7in ihtiyac\u0131n\u0131z olan \u015feydir. Bunu 2025 y\u0131l\u0131nda ba\u015farm\u0131\u015f olmay\u0131 hedefliyoruz.<\/p>\n<p>SPARC\u2019\u0131n kendisi \u015febekeye g\u00fc\u00e7 vermez. Bunu yapmak i\u00e7in ba\u015fka bir sistem kuruyoruz: <a href=\"https:\/\/cfs.energy\/technology#arc-commercialization\">ARC<\/a> ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz ilk f\u00fczyon enerji santrali.<\/p>\n<p>SPARC zaten yap\u0131m a\u015famas\u0131nda ve 2025 y\u0131l\u0131nda faaliyete ge\u00e7mesi bekleniyor. Yaln\u0131zca plazma fizi\u011fi ve tokamak bilgimizde de\u011fil, ayn\u0131 zamanda tesis in\u015fa etme deneyimi ve maliyetlerle ilgili anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131zda da b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde geli\u015fim f\u0131rsat\u0131 sa\u011flayacak. Bu da bize ARC\u2019\u0131n ticari olarak nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131 konusunda g\u00fcven verecek. SPARC sayesinde b\u00f6yle bir teknolojinin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131, ne kadara mal olaca\u011f\u0131 ve bunu \u015febekeye nas\u0131l yerle\u015ftirece\u011fi hakk\u0131nda daha fazla bilgi elde edece\u011fiz. 2030\u2019lar\u0131n ba\u015flar\u0131nda ARC\u2019\u0131n \u00e7al\u0131\u015f\u0131r durumda olmas\u0131n\u0131 hedefliyoruz.<\/p>\n<h2>CFS hedeflerine y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7indeki en b\u00fcy\u00fck beklentiniz nedir?<\/h2>\n<p><strong>FJ:<\/strong>\u00c7ok heyecanl\u0131y\u0131z ve birlikte bu yolculu\u011fa \u00e7\u0131kmay\u0131 sab\u0131rs\u0131zl\u0131kla bekliyoruz.<\/p>\n<p>Yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in buraday\u0131z. Bunu ger\u00e7ekten ileriye ta\u015f\u0131mak i\u00e7in buraday\u0131z. Bu bizim i\u00e7in karl\u0131 bir giri\u015fimden \u00e7ok daha fazlas\u0131.<\/p>\n<p>Bu, JIMCO i\u00e7in yeni bir hedef ve umar\u0131m sekt\u00f6re ve toplumumuza faydal\u0131 olur.<\/p>\n<div id=\"attachment_94698\" style=\"width: 2228px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-94698\" class=\"size-full wp-image-94698\" src=\"https:\/\/media.alj.com\/app\/uploads\/2021\/11\/Commonwealth-Fusion-Systems_111821_09.jpg\" alt=\"\" width=\"2218\" height=\"1432\" \/><p id=\"caption-attachment-94698\" class=\"wp-caption-text\">Fady Jameel (sol) ve Bob Mumgaard (sa\u011f) Commonwealth Fusion Systems ofislerinde<\/p><\/div>\n<p><strong>BM: <\/strong>Bu hedefe do\u011fru ilerledi\u011fimiz bu yolculukta zaten iyi gidiyoruz. Zaten hedefledi\u011fimiz \u015feyleri \u015fu anda yap\u0131yoruz. Heyecanl\u0131y\u0131z. Kendimize g\u00fcveniyoruz. Ge\u00e7mi\u015fte her zaman iddial\u0131 zaman \u00e7izelgelerimiz oldu ve t\u00fcm endi\u015felere kar\u015f\u0131n bu zaman \u00e7izelgelerine uyma konusunda olduk\u00e7a ba\u015far\u0131l\u0131 olduk. \u0130leride de bunu s\u00fcrd\u00fcrmeyi, ivme kazanmay\u0131, daha fazla ortakla birlikte \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ve bir sonraki a\u015faman\u0131n her zaman haz\u0131r olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in \u00f6nderlik etmeyi planl\u0131yor ve bundan heyecan duyuyoruz.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"featured_media":15322,"menu_order":0,"template":"","class_list":["post-15373","perspectives","type-perspectives","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Gelecek f\u00fczyonda - Abdul Latif Jameel<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Gelecek f\u00fczyonda - Abdul Latif Jameel\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Commonwealth Fusion Systems\u2019\u0131n kurucusu ve CEO\u2019su ile \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an f\u00fczyon teknolojisi program\u0131 \u00fczerine bir soru-cevap oturumu. Commonwealth Fusion Systems (CFS), bilimin en ileri noktas\u0131nda faaliyet g\u00f6steren ve enerji sekt\u00f6r\u00fcndeki d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren en heyecan verici \u015firketlerden biridir. MIT\u2019nin Plazma Bilimi ve F\u00fczyon Merkezi\u2019nde kuruldu\u011fu 2018 y\u0131l\u0131ndan beri Y\u00fcksek S\u0131cakl\u0131kl\u0131 S\u00fcper \u0130letken (High-Temperature Superconducting, HTS) m\u0131knat\u0131slar [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/tr\/perspectives\/the-future-is-fusion-7\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Abdul Latif Jameel\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-05-01T11:01:47+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/media.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Bob-Mumgaard-CFS-2.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1516\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"824\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/tr\/perspectives\/the-future-is-fusion-7\/\",\"url\":\"https:\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/tr\/perspectives\/the-future-is-fusion-7\/\",\"name\":\"Gelecek f\u00fczyonda - Abdul Latif Jameel\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/10.0.2.222\/en\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/tr\/perspectives\/the-future-is-fusion-7\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/tr\/perspectives\/the-future-is-fusion-7\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/media.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Bob-Mumgaard-CFS-2.jpg\",\"datePublished\":\"2021-12-15T00:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-01T11:01:47+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/tr\/perspectives\/the-future-is-fusion-7\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/tr\/perspectives\/the-future-is-fusion-7\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/tr\/perspectives\/the-future-is-fusion-7\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/media.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Bob-Mumgaard-CFS-2.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/media.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Bob-Mumgaard-CFS-2.jpg\",\"width\":1516,\"height\":824},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/tr\/perspectives\/the-future-is-fusion-7\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/10.0.2.222\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Gelecek f\u00fczyonda\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/10.0.2.222\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/10.0.2.222\/en\/\",\"name\":\"Abdul Latif Jameel\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/10.0.2.222\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Gelecek f\u00fczyonda - Abdul Latif Jameel","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Gelecek f\u00fczyonda - Abdul Latif Jameel","og_description":"Commonwealth Fusion Systems\u2019\u0131n kurucusu ve CEO\u2019su ile \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an f\u00fczyon teknolojisi program\u0131 \u00fczerine bir soru-cevap oturumu. Commonwealth Fusion Systems (CFS), bilimin en ileri noktas\u0131nda faaliyet g\u00f6steren ve enerji sekt\u00f6r\u00fcndeki d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren en heyecan verici \u015firketlerden biridir. MIT\u2019nin Plazma Bilimi ve F\u00fczyon Merkezi\u2019nde kuruldu\u011fu 2018 y\u0131l\u0131ndan beri Y\u00fcksek S\u0131cakl\u0131kl\u0131 S\u00fcper \u0130letken (High-Temperature Superconducting, HTS) m\u0131knat\u0131slar [&hellip;]","og_url":"https:\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/tr\/perspectives\/the-future-is-fusion-7\/","og_site_name":"Abdul Latif Jameel","article_modified_time":"2026-05-01T11:01:47+00:00","og_image":[{"width":1516,"height":824,"url":"https:\/\/media.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Bob-Mumgaard-CFS-2.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Tahmini okuma s\u00fcresi":"5 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/tr\/perspectives\/the-future-is-fusion-7\/","url":"https:\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/tr\/perspectives\/the-future-is-fusion-7\/","name":"Gelecek f\u00fczyonda - Abdul Latif Jameel","isPartOf":{"@id":"https:\/\/10.0.2.222\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/tr\/perspectives\/the-future-is-fusion-7\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/tr\/perspectives\/the-future-is-fusion-7\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/media.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Bob-Mumgaard-CFS-2.jpg","datePublished":"2021-12-15T00:00:00+00:00","dateModified":"2026-05-01T11:01:47+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/tr\/perspectives\/the-future-is-fusion-7\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/tr\/perspectives\/the-future-is-fusion-7\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/tr\/perspectives\/the-future-is-fusion-7\/#primaryimage","url":"https:\/\/media.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Bob-Mumgaard-CFS-2.jpg","contentUrl":"https:\/\/media.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Bob-Mumgaard-CFS-2.jpg","width":1516,"height":824},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/tr\/perspectives\/the-future-is-fusion-7\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/10.0.2.222\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Gelecek f\u00fczyonda"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/10.0.2.222\/en\/#website","url":"https:\/\/10.0.2.222\/en\/","name":"Abdul Latif Jameel","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/10.0.2.222\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"}]}},"post-meta-fields":{"_wp_page_template":["default"],"_published_date":["field_6057129b493f5"],"published_date":["20211215"],"_location":["field_601267396ce72"],"location":["Cambridge, Massachusetts, USA"],"_featured":["field_601a3b473c5c5"],"featured":["0"],"_footnotes":["field_66fd39afb9383"],"footnotes":["<a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Tesla (T), Uluslararas\u0131 Birimler Sistemindeki manyetik B alan\u0131 g\u00fcc\u00fcnden t\u00fcretilmi\u015f bir \u00f6l\u00e7\u00fc birimidir. Bir tesla, metrekare ba\u015f\u0131na bir weber\u2019e e\u015fittir. 1 T, Uluslararas\u0131 Birimler Sistemindeki \u015fu temel birimlere e\u015fittir: 1 kg.s\u22122A\u22121 Sembol: T T\u00fcretme: 1 T = 1 Wb\/m2"],"_business_sector":["field_66f6b5bcac8cb"],"business_sector":[false],"_content_series":["field_66fe3c439f8f6"],"content_series":[""],"_old_post_id":["field_66fe3fd59f8f7"],"old_post_id":["95504"],"_short_title":["field_60925d67125ef"],"short_title":["Gelecek f\u00fczyonda"],"_summary":["field_6019304103a20"],"summary":["<p>Commonwealth Fusion Systems\u2019\u0131n kurucusu ve CEO\u2019su ile \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an f\u00fczyon teknolojisi program\u0131 \u00fczerine bir soru-cevap oturumu.<\/p>"],"_mobile_featured_image":["field_66f6b4bee65f3"],"mobile_featured_image":["https:\/\/media.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Bob-Mumgaard-CFS-2.jpg"],"_push_notification":["field_66f6b47de65f1"],"push_notification":[""],"_publish_mobile":["field_66f6b491e65f2"],"publish_mobile":["0"],"_status":["field_652694983fe12"],"status":["publish"],"_thumbnail_id":["15322"],"_wpml_word_count":["{\"total\":2067,\"to_translate\":{\"ar\":2067,\"zh-hans\":2067,\"fr\":2067,\"ja\":2067,\"es\":2067,\"tr\":2067}}"],"_last_translation_edit_mode":["native-editor"],"_oembed_b6f151917b7aa112a10a24fe62fb69d4":["<iframe title=\"JIMCO Technology Fund: What is Fusion Energy?  (EN VO\/Subs)\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/piWcj-fbsf0?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>"],"_oembed_time_b6f151917b7aa112a10a24fe62fb69d4":["1729426332"],"amazonS3_cache":["a:18:{s:83:\"\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/JET-fusion-experiments.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";s:5:\"15323\";s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:85:\"\/\/media.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/JET-fusion-experiments.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";s:5:\"15323\";s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:79:\"\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Tokamak-components.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";s:5:\"15324\";s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:87:\"\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Tokamak-components-300x220.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";s:5:\"15324\";s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:81:\"\/\/media.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Tokamak-components.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";s:5:\"15324\";s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:89:\"\/\/media.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Tokamak-components-300x220.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";s:5:\"15324\";s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:77:\"\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/ITER-site-France.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";s:5:\"15325\";s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:79:\"\/\/media.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/ITER-site-France.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";s:5:\"15325\";s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:79:\"\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/JIMCO-visit-to-CFS.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";s:5:\"15326\";s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:81:\"\/\/media.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/JIMCO-visit-to-CFS.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";s:5:\"15326\";s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:105:\"\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Commonwealth-Fusion-Systems_111821_18-scaled.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";s:5:\"15370\";s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:107:\"\/\/media.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Commonwealth-Fusion-Systems_111821_18-scaled.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";s:5:\"15370\";s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:76:\"\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/HTS-Magnet-Tech.png\";a:2:{s:2:\"id\";s:5:\"15327\";s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:78:\"\/\/media.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/HTS-Magnet-Tech.png\";a:2:{s:2:\"id\";s:5:\"15327\";s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:98:\"\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Commonwealth-Fusion-Systems_111821_09.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";s:5:\"15328\";s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:100:\"\/\/media.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Commonwealth-Fusion-Systems_111821_09.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";s:5:\"15328\";s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:88:\"\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/JIMCO-CFS-Hero-Image-scaled.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";s:4:\"4024\";s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}s:90:\"\/\/media.alj3.clients.lemonhq.io\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/JIMCO-CFS-Hero-Image-scaled.jpg\";a:2:{s:2:\"id\";s:4:\"4024\";s:11:\"source_type\";s:13:\"media-library\";}}"],"_edit_lock":["1778591572:22"],"_oembed_fbe2b602de3ba69d8796c95eaf2702cc":["<iframe title=\"JIMCO Technology Fund a major investor in CFS US$ 1.8bn Series B Round (EN VO\/Subs)\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/yeSvUmD51Ig?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>"],"_oembed_time_fbe2b602de3ba69d8796c95eaf2702cc":["1730106507"],"_edit_last":["22"],"_wpml_media_duplicate":["1"],"_wpml_media_featured":["1"],"_yoast_wpseo_estimated-reading-time-minutes":["5"],"_oembed_651ac10a5dc64e9deb195f945e436f41":["<iframe title=\"JIMCO Technology Fund a major investor in CFS US$ 1.8bn Series B Round (EN VO\/Subs)\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/yeSvUmD51Ig?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>"],"_oembed_time_651ac10a5dc64e9deb195f945e436f41":["1766658296"],"_oembed_3dcdd8d9d796a8ec164483e0e39e9dfa":["<iframe title=\"A Star in a Bottle: The Quest for Commercial Fusion\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/WdoI1X5m96s?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>"],"_oembed_time_3dcdd8d9d796a8ec164483e0e39e9dfa":["1766658297"],"_ame_cpe_post_policy":["{\"accessProtection\":{\"active\":\"replace\"}}"],"_yoast_wpseo_content_score":["90"],"content":["<h4>Commonwealth Fusion Systems\u2019\u0131n kurucusu ve CEO\u2019su ile \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an f\u00fczyon teknolojisi program\u0131 \u00fczerine bir soru-cevap oturumu.<\/h4>\r\n<p>Commonwealth Fusion Systems (<a href=\"https:\/\/cfs.energy\/\">CFS<\/a>), bilimin en ileri noktas\u0131nda faaliyet g\u00f6steren ve enerji sekt\u00f6r\u00fcndeki d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren en heyecan verici \u015firketlerden biridir. <a href=\"https:\/\/mit.edu\">MIT<\/a><u>\u2019nin<\/u> <a href=\"https:\/\/www.psfc.mit.edu\/\">Plazma Bilimi ve F\u00fczyon Merkezi<\/a>\u2019nde kuruldu\u011fu 2018 y\u0131l\u0131ndan beri Y\u00fcksek S\u0131cakl\u0131kl\u0131 S\u00fcper \u0130letken (High-Temperature Superconducting, <a href=\"https:\/\/cfs.energy\/technology#hts-magnets-enabling-technology\">HTS<\/a>) m\u0131knat\u0131slar geli\u015ftiren CFS, d\u00fcnyan\u0131n ilk net enerji kazanc\u0131 sa\u011flayan f\u00fczyon sistemini in\u015fa ediyor. Oyunun kurallar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiren bu teknoloji; d\u00fcnyaya s\u0131n\u0131rs\u0131z, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve temiz g\u00fc\u00e7 sa\u011flama potansiyeline sahip.<\/p>\r\n<p><iframe src=\"\/\/www.youtube.com\/embed\/yeSvUmD51Ig\" width=\"560\" height=\"314\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\r\n<p><a href=\"https:\/\/jimco.com\/en\/funds\/technology\/\">JIMCO Teknoloji Fonu<\/a> Aral\u0131k 2021\u2019de, f\u00fczyon enerjisinin ticarile\u015ftirilmesini h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in CFS\u2019nin 1,8 milyar ABD dolar\u0131 tutar\u0131ndaki Seri B fon turuna <a href=\"https:\/\/jimco.com\/en\/news\/jimco-technology-fund-announces-major-participation-in-us-1-8-billion-series-b-funding-round-for-commonwealth-fusion-systems\/\">kat\u0131ld\u0131<\/a>. Bu yat\u0131r\u0131m, <a href=\"https:\/\/jimco.com\">JIMCO<\/a>\u2019nun k\u00fcresel ekonomiyi y\u00f6nlendiren temel end\u00fcstrilerin gelece\u011fini olumlu \u015fekillendirecek \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an yenilik\u00e7i teknolojiler i\u00e7in sundu\u011fu deste\u011fin devam\u0131 niteli\u011finde.<\/p>\r\n<p>CFS\u2019nin teknolojisini ke\u015ffetmek, ger\u00e7ek anlamda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir enerji vizyonunu ele almak ve geli\u015fmi\u015f teknoloji yenilik\u00e7ilerinden ve oyunu ba\u015ftan kuranlardan olu\u015fan, h\u0131zla b\u00fcy\u00fcyen JIMCO portf\u00f6y\u00fcne CFS\u2019nin nas\u0131l uyum sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 konu\u015fmak i\u00e7in CFS \u0130cra Kurulu Ba\u015fkan\u0131 ve Kurucu Orta\u011f\u0131 <a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/mumgaard\/\">Bob Mumgaard<\/a> ve <a href=\"https:\/\/alj.com\">Abdul Latif Jameel<\/a> Ba\u015fkan Vekili ve Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 <a href=\"https:\/\/jimco.com\/en\/who-we-are\/our-people\/fady-jameel\/\">Fady Jameel<\/a> ile bir r\u00f6portaj ger\u00e7ekle\u015ftirdik.<\/p>\r\n<h2>CFS\u2019nin ge\u00e7mi\u015finden ve misyonundan bahsedebilir misiniz?<\/h2>\r\n<p><strong>BM: <\/strong>CFS, MIT Plazma Bilimi ve F\u00fczyon Merkezi\u2019nden (Plasma Science and Fusion Center, <a href=\"https:\/\/www.psfc.mit.edu\/\">PSFC<\/a>) gelen insanlara ve fikirlere dayan\u0131yor. PSFC, onlarca y\u0131ld\u0131r f\u00fczyon enerjisi \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu; bu teknolojinin laboratuvardan \u00e7\u0131k\u0131p ticarile\u015febilecek bir at\u0131l\u0131m yapaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliyorduk. Burada as\u0131l soru, bunun nas\u0131l olaca\u011f\u0131 ve s\u00fcreci h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in neler yapabilece\u011fimizle ilgiliydi. 2016 y\u0131l\u0131nda, hala \u00e7ok yak\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz MIT\u2019de geli\u015ftirdi\u011fimiz ileri d\u00fczey m\u0131knat\u0131s teknolojisine dayal\u0131 bir plan olu\u015fturmaya ba\u015flad\u0131k. 2018 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla CFS ayr\u0131 bir \u015firket olarak kuruldu ve ilk finansman\u0131n\u0131 ald\u0131. Bir sonraki ad\u0131m, haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z teknik plan\u0131 uygulamakt\u0131.<\/p>\r\n<h2>F\u00fczyon enerji sistemlerinin ard\u0131ndaki bilimi basit bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klayabilir misiniz?<\/h2>\r\n<p>F\u00fczyon, fizyon i\u015fleminin (genellikle \u201cn\u00fckleer fizyon\u201d olarak bilinir, g\u00fcnl\u00fck hayatta n\u00fckleer g\u00fc\u00e7 olarak bildi\u011fimiz \u015feydir) tersidir. N\u00fckleer fizyon atomu <em>b\u00f6lerken<\/em>, f\u00fczyon en hafif atomlar\u0131 (\u00f6rne\u011fin hidrojen) al\u0131r ve bunlar\u0131 birle\u015ftirir veya <em>f\u00fczyon yapar<\/em>.<\/p>\r\n<p><iframe src=\"\/\/www.youtube.com\/embed\/piWcj-fbsf0\" width=\"560\" height=\"314\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><span data-mce-type=\"bookmark\" style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" class=\"mce_SELRES_start\">\ufeff<\/span><\/iframe><\/p>\r\n<p>F\u00fczyon, evrenin temel reaksiyondur. G\u00fcne\u015f dahil t\u00fcm y\u0131ld\u0131zlar bu \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u0130\u00e7imizdeki atomlar\u0131 olu\u015fturan reaksiyon da budur.<\/p>\r\n<p>Bu reaksiyonun D\u00fcnya\u2019da bir makinede meydana gelmesi i\u00e7in, y\u0131ld\u0131zlar\u0131n i\u00e7indeki ko\u015fullar\u0131n ayn\u0131s\u0131n\u0131 makinenin i\u00e7inde de sa\u011flamam\u0131z gerekir. Bu ko\u015fullar, 100 milyon santigrat derece gibi \u00e7ok ama \u00e7ok y\u00fcksek bir s\u0131cakl\u0131kta sa\u011flan\u0131r; b\u00f6ylece f\u00fczyon \u00fcreten malzeme olan plazma D\u00fcnya\u2019da de\u011fil, uzayda gibi davran\u0131r. Bunun i\u00e7in geli\u015ftirilen teknolojilerin \u00e7o\u011funda plazmay\u0131 izole etmek i\u00e7in manyetik bir alan kullan\u0131l\u0131r. Plazma inan\u0131lmaz derecede y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klara \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r, sonu\u00e7ta reaksiyon olu\u015fmaya ba\u015flar ve enerji \u00fcretir.<\/p>\r\n<p><iframe src=\"\/\/www.youtube.com\/embed\/WdoI1X5m96s\" width=\"560\" height=\"314\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\r\n<p><span style=\"font-size: 14px;\">\u00a9 Massachusetts Institute of Technology (MIT) ve MIT Plazma Bilimi ve F\u00fczyon Merkezi\u2019nin izniyle.<\/span><\/p>\r\n<p>Bu i\u015flemin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesindeki iki kritik unsurdan biri m\u0131knat\u0131slar, \u00f6tekisi ise makinenin boyutu ve \u015feklidir. Temel olarak, m\u0131knat\u0131slar ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc olursa yal\u0131t\u0131m o kadar iyi olur. Makine fakt\u00f6r\u00fcnde; farkl\u0131 \u015fekiller, plazman\u0131n izole edilmesinde farkl\u0131 \u00f6zellikler sergiler. CFS de dahil olmak \u00fczere \u00e7o\u011fu f\u00fczyon enerji sisteminde kullan\u0131lan makine tipi, tokamak olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r: Basit\u00e7e ifade etmek gerekirse bu, f\u00fczyon plazmas\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rma ama\u00e7l\u0131 bir \u201cmanyetik \u015fi\u015fe\u201ddir.<\/p>\r\n\r\n[caption id=\"attachment_95160\" align=\"aligncenter\" width=\"860\"]<img class=\" wp-image-95160\" src=\"https:\/\/alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/JET-fusion-experiments.jpg\" alt=\"\" width=\"860\" height=\"669\" \/> JET f\u00fczyon deneylerinin i\u00e7 k\u0131sm\u0131, sa\u011f tarafta bir f\u00fczyon plazmas\u0131 g\u00f6sterilmekte. Foto\u011fraf Sahibi: \u00a9 EUROfusion[\/caption]\r\n\r\n<h2>Peki, f\u00fczyon enerjisini \u201c\u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an bir teknoloji\u201d yapan \u015fey nedir?<\/h2>\r\n<p><strong>BM: <\/strong>F\u00fczyon s\u00fcreci muazzam miktarda enerji a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131r, yanan fosil yak\u0131tlara g\u00f6re reaksiyon ba\u015f\u0131na 200 milyon kat daha fazla enerji elde edilir.<\/p>\r\n\r\n[caption id=\"attachment_95174\" align=\"alignleft\" width=\"300\"]<img class=\"size-medium wp-image-95174\" src=\"https:\/\/alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/Tokamak-components-300x220.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"220\" \/> Temel tokamak bile\u015fenleri; toroidal alan bobinlerini (mavi), merkezi solenoidi (ye\u015fil) ve poloidal alan bobinlerini (gri) i\u00e7erir. Torusun etraf\u0131ndaki toplam manyetik alan (siyah), y\u00fckl\u00fc plazma partik\u00fcllerinin hareket yolunu s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131r.<br \/>\r\n\u0130ll\u00fcstrasyon \u00a9 EUROfusion \/ ABD Enerji Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n izniyle.[\/caption]\r\n\r\n<p>Bunun \u00e7ok say\u0131da dolayl\u0131 etkisi vard\u0131r. Birincisi, yak\u0131t\u0131n temelde \u00fccretsiz olmas\u0131d\u0131r. Yak\u0131t\u0131n elde edilmesi i\u00e7in gereken bir kaynak yoktur. Yak\u0131t her yerde, evrensel olarak eri\u015filebilir durumdad\u0131r.<\/p>\r\n<p>B\u00f6ylece enerji ve g\u00fc\u00e7 konusundaki d\u00fc\u015f\u00fcnme \u015feklimizde temel bir de\u011fi\u015fiklik yaratarak enerjiyi kaynaklardan ba\u011f\u0131ms\u0131z hale getirmi\u015f olur. Yerden bir \u015fey \u00e7\u0131karm\u0131yor, r\u00fczgar\u0131n esmesini veya g\u00fcne\u015fin do\u011fmas\u0131n\u0131 beklemiyorsunuz. Sadece bir makine in\u015fa ediyorsunuz.<\/p>\r\n<p>Bir ba\u015fka konu da; n\u00fckleer enerjinin (fizyon enerjisinin) tersi bir i\u015fleyi\u015fe sahip oldu\u011fu i\u00e7in olumsuz etkileri olmamas\u0131d\u0131r. Atomik zincir reaksiyonu veya erime sorunlar\u0131 yok. Silah \u00fcretmede kullan\u0131labilece\u011fi i\u00e7in takip etmenizi gerektiren materyaller yok. \u0130mha edilmesi gereken uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc n\u00fckleer at\u0131klar da yok. Bu anlamda f\u00fczyon \u00e7ok daha temiz, daha basit bir s\u00fcre\u00e7tir.<\/p>\r\n<h2>\u00a0Bu teknolojiyi ilerletmenin bir yolu olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz \u00f6zel bir teknolojik geli\u015fme var m\u0131yd\u0131?<\/h2>\r\n<p><strong>BM: <\/strong>Evet, vard\u0131. Tokamak, f\u00fczyona y\u00f6nelik en anla\u015f\u0131l\u0131r yakla\u015f\u0131md\u0131r. F\u00fczyonun ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi plazmay\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rma konusunda kan\u0131tlanm\u0131\u015f bir teknolojidir ve yakla\u015f\u0131k 1.000 kat daha y\u00fcksek performans g\u00f6sterir.<\/p>\r\n<p>Ancak b\u00fcy\u00fck bir dezavantaj\u0131 vard\u0131r: Mevcut tokamak teknolojisinin bir enerji santrali i\u00e7in gerekli olan f\u00fczyon reaksiyonundan net enerji elde etmesini sa\u011flayacak manyetik alan\u0131 olu\u015fturabilmesi i\u00e7in tesislerin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck olmas\u0131 gerekir. \u00d6rne\u011fin; uluslararas\u0131 bir i\u015f birli\u011fi ile Fransa\u2019n\u0131n g\u00fcneyinde in\u015fa edilen ITER ad\u0131ndaki tesis, muazzam derecede b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Tek ba\u015f\u0131na tokamak makinesinin platformu 1 km uzunlu\u011funda ve 400 m geni\u015fli\u011findedir ve 60 futbol sahas\u0131na e\u015f de\u011ferdir.<\/p>\r\n\r\n[caption id=\"attachment_95153\" align=\"aligncenter\" width=\"831\"]<img class=\" wp-image-95153\" src=\"https:\/\/alj.com\/app\/uploads\/2021\/12\/ITER-site-France.jpg\" alt=\"\" width=\"831\" height=\"507\" \/> Fransa\u2019daki ITER merkezi. Uluslararas\u0131 ortakl\u0131kla yap\u0131lan f\u00fczyon deneyinin ilk kez 1985 y\u0131l\u0131nda ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden bu yana binlerce m\u00fchendis ve bilim insan\u0131 ITER\u2019in tasar\u0131m\u0131na katk\u0131da bulundu. ITER \u00dcyeleri olan \u00c7in, Avrupa Birli\u011fi, Hindistan, Japonya, Kore, Rusya ve Amerika Birle\u015fik Devletleri; deneysel ITER cihaz\u0131n\u0131 in\u015fa edip \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak ve birlikte, f\u00fczyon teknolojisini bir demonstrasyon f\u00fczyon reakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn tasarlanabilece\u011fi d\u00fczeye getirmek i\u00e7in 35 y\u0131ld\u0131r i\u015f birli\u011fi yap\u0131yor. Foto\u011fraf Sahibi: \u00a9 ITER\/EUROFusion izniyle[\/caption]\r\n\r\n<p>\u00d6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde daha y\u00fcksek bir manyetik alana sahip daha g\u00fc\u00e7l\u00fc m\u0131knat\u0131slar \u00fcretebilece\u011fimize, tokamak boyutunu b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltabilece\u011fimize ve daha k\u00fc\u00e7\u00fck ve daha ucuz bir makineyle f\u00fczyondan net enerji elde edebilece\u011fimize inand\u0131k.<\/p>\r\n<p>Bu nedenle, mevcut f\u00fczyon m\u0131knat\u0131slar\u0131na g\u00f6re manyetik alanlar\u0131 \u00e7ok daha k\u00fc\u00e7\u00fck olan ve oyunun kurallar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiren yeni m\u0131knat\u0131slar geli\u015ftirmek i\u00e7in yeni mevcut y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131kl\u0131 s\u00fcper iletkenleri (High-Temperature Superconductor, HTS) kulland\u0131k.<\/p>\r\n<p>Bunun sonucunda, bu HTS m\u0131knat\u0131slar\u0131n\u0131 do\u011fru konfig\u00fcrasyonlarda geli\u015ftirerek f\u00fczyon sistemleri i\u00e7in ITER\u2019den yakla\u015f\u0131k 40 kat daha k\u00fc\u00e7\u00fck, oyunun kurallar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiren tokamaklar yapabilir hale geldik.<\/p>\r\n<h2>Bu HTS m\u0131knat\u0131slar\u0131 ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc?<\/h2>\r\n<p><strong>BM: <\/strong>Kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u0131knat\u0131slar 20 Tesla<a href=\"#_ftn1\""],"_content":[""]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/perspectives\/15373","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/perspectives"}],"about":[{"href":"https:\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/perspectives"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15322"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cms.alj3.clients.lemonhq.io\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15373"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}